Rigters 2:10-23

Verby is die dae dat ons na jongmense verwys as die kerk van môre. Nee, almal in die kerk, jonk en oud, is die kerk van vandag! Tog moet ons begrip hê vir die feit dat daar verskillende generasies in die kerk is. Navorsers praat deesdae van ‘n nuwe Generasie Z in ons midde. Dit is die wat sedert dié vroeë negentigs gebore is en wat anders aanmekaar geweef is as hulle voorgangers, die “Millennials”.

Generasie Z word as “screen-agers” beskryf. TV-skerms, selfoonskerms en rekenaarskerms is hulle kos. Hulle is meer gekonnekteerd as ooit, maar hulle is alleen. Familie is nie noodwendig meer hulle sentrale ruimte vir identiteitsvorming nie. Sosiale media neem hierdie rol al hoe meer uit die familie se hande.

Ons leef in ‘n wêreld waar sosiale media die septer swaai. Hoërskoolgenerasies is die eerstes vir wie se ouers en familie daar nie ou, beproefde opvoedkundige handboeke bestaan oor hoe om hulle groot te maak nie. Alle generasies voor ons het breedweg in dieselfde tipe wêrelde grootgeword. Daar was nog nooit tevore ‘n realiteit wat so volledig deur sosiale media geïnfiltreer en oorgeneem is as ons s’n nie.

Jonger generasies se identiteitsvorming gebeur anders as ooit. Hulle verkies al meer om te sosialiseer met hul vriende op sosialemedie-platvorms eerder as met hulle direkte familie. Hulle glo sosiale media se beloftes blindelings dat hulle nooit alleen sal wees op hierdie digitale platvorms nie. Met die druk van ‘n knoppie kan hulle inskakel by hulle “vriende” op Youtube, Instagram, Snapchat ens. Om blitsvinnige “likes” om kitsaanvaarding te kry. Quickfixes vir ‘n fastfood samelewing.

Indien ons as Christene nie gaan kennis neem van die wêreld waarin ons leef nie, is die verlore generasie dalk weer ons voorland. Ek sê weer, want ‘n verlore jonger generasie het ontstaan in die tyd tussen Josua 24 en Rigters 2. Terwyl die ouer leiers van Israel in Josua 24 belowe het dat hulle die Here sal dien, vertel Rigters 2:10 dat die volgende generasie totaal en al sonder God grootgeword het. Hulle het niks geweet van Sy groot dade om Israel te red nie. Om te dink, in een geslag het Israel vanaf godsdienstig tot Goddeloosheid verval. Dit het onder andere gebeur omdat die oues kontak verloor het met die jonges en nie meer in hulle taal met hulle oor God gepraat het nie.

Wanneer laas het jy met iemand oor hoe die Here in jou lewe werk gepraat? Wanneer laas het jy saam met iemand, behalwe in die kerk, Bybel gelees? Wanneer laas het jy vanuit ‘n Christelike perspektief armoede aangespreek? Wanneer laas het julle saam gedink oor die Here se wil in verhouding met die rigting van jou lewe?

Kom ons lees saam Rigters 2:10-23

Hierdie gedeelte uit Rigters 2 vertel vir ons van ‘n gemeenskap wat nie meer die Here geken het nie, en Hom ook nie geëer het in hulle optrede nie. Hulle het so ver gegaan om ander gode te aanbid. Die patroon word duidelik uitgelig in Rigters, dit herhaal oor en oor en spiraal al meer na onder.

Die volk is ontrou aan die Here.
Die Here stuur ‘n vyand om hulle te verdruk.
Die volk het berou en smeek die Here om hulp.
Die Here rig iemand as leier op om hulle te verlos.
Die volk beleef ‘n tyd van rus en vrede solank as wat die rigter/leier leef en hulle lei.

Wat duidelik na vore kom is dat God onverdeelde trou van sy volk vereis en hulle sal straf as hulle aan Hom ontrou is. Daar sal gevolge wees vir verkeerde dade. Daarteenoor gee God voorspoed en vrede as die volk gehoorsaam is en Hom alleen dien.

‘n Verdere tema wat hier na vore kom is die van gehoorsame leiers en uiteindelik ‘n koning wat God dien. God gee mense wat as leiers kan optree en sy volk kan bevry. In sommige verhale breek morele chaos uit as gevolg van die gebrek aan getroue leiers. Ook opvallend is die diversiteit van leiers: Die Here gebruik nie net mense met hoë sosiale status nie, maar ook vroue, ‘n bangjan, ‘n huursoldaat en die seun van ‘n prostituut. Die Here wil almal gebruik om vir Hom op te staan, om leiding in Sy naam te neem.

In Rigters is daar ‘n negatiewe beeld van die mens. Die boek beklemtoon die inherente neiging van die mens om ontrou aan die Here te wees. Die afgode van die land het eenvoudig net ‘n te sterk trekkrag gehad om te weerstaan.

Watter afgode se trekkrag kan jy nie weerstaan nie? Watter dinge neem tyd uit jou dag wat jy graag aan die Here sou wou spandeer? Youtube? Instagram? Supersport? Sepies? En bring hierdie dinge jou nader aan God of vertel dit eerder van die wêreldse ideale wat nagevolg moet word bo Goddelike waardes?

Om die onsigbare God van Israel te aanbid, was vir die volk net te moeilik in die nuwe land. In die oorgang van die woestynbestaan as nomades na ‘n landboubestaan kon Israel dit nie regkry om aan God alleen getrou te wees nie.

Ons is vandag ook in so ‘n oorgangstydperk. Nooit tevore was ons blootgestel aan soveel kennis so vinnig nie. Elkeen van ons loop met die wêreld se kennis in ons broek en handsakke. Maar, met al die kennis beteken dit nie dat ons die wysheid het om daardie kennis reg te gebruik nie. Wysheid kom van God af, en sonder wysheid doen elkeen van ons net soos die Israeliete in Rigters: “Ons doen elkeen wat reg is in ons eie oë.”

Wanneer ons elkeen doen wat reg is in ons eie oë gebeur dit dat ons nie meer verantwoordbaar/accountable voor God is nie. God wat die wysheid bied oor hoe om dit te gebruik wat aan ons gegee is vir die beter van die hele gemeenskap.

Wanneer ons doen wat reg is in ons eie oë sê ons: “You do you, let me do me.”

Om dit te sê is totaal en al onbybels! Die Bybel praat van ons as die liggaam of ‘n familie, ons kan nie sonder God en sonder mekaar nie, of eerder sonder God en sonder mekaar gaan ons lewe alleen wees vol leë beloftes van pragtige filters.

Daarom in ‘n oorgangstydperk met ongekende uitdagings is verantwoordelike leierskap nodig. Leiers wat hulle meet aan God se standaarde, nie hul eie nie. Leiers wat hulle gesinne en vriende kan vertel van die wonderlike werke van God sodat dit nie verlore en vergete raak nie!

As ons nie in hierdie siklus van ontrou, straf, berou en redding wil vassit nie het ons geestelike leierskap nodig wat ons daaruit sal ruk, sodat ons kan wakker skrik en agterkom waarmee ons besig is.

Hoe keer ons ‘n herhaling van Rigters 2 hier in ons jonger-wordende wêreld? Sensus 2011 het bevind dat 29,2% van Suid-Afrika se bevolking jonger is as 14 jaar. Slegs 5,3% is ouer as 65, terwyl 49,2% Suid-Afrikaners jonger is as 24. Hoe leef ons hierdie jonger generasies reg raak?

Wel, die Bybelse roete van die liefde is steeds die heel belangrikste roete. God se liefde is tydloos. Dit is nooit generasie gebonde nie. Geen generasie is liefdebestand nie. 1 Petrus 2:15-18 verduidelik met name vir ons dat so ‘n roete gaan oor respek vir alle mense en oor diep eerbied vir God. Geestelike leierskap wys liefde vir almal, en daar is wysheid in liefde.

Die liefde is geduldig, vriendelik, nie grootpraterig nie, handel nie onwelvoeglik nie, soek nie eie belang nie, is nie liggeraak nie, en hou nie boek van die kwaad nie.

Die sosiale media is haastig, vyandig, grootpraterig, onwelvoeglik, soek eie belang, liggeraak, en hou boek van die kwaad.

So wie sal jy eerder met jou lewe vertrou? Die liefde of sosiale media?

In dieselfde asem moet ons weet dat nuwe generasies nie na nog kennis soek nie. Hulle het oorgenoeg daarvan. Wat hulle kortkom, is Bybelse wysheid. Hulle weet nie hoe om hierdie nuwe wêreld met al die information-overload en derduisende impulse wat daagliks op hulle afstorm te verstaan en te hanteer nie. Hulle kort ouers en mentors wat Bybelse wysheid met hulle kan deel.

Ons moet saam met die jonger generasie leef en vir hulle wys dat eerbied vir die Here en respek vir ander mense steeds die roete tot ware lewe is. Ons moet vir jonger mense helder en duidelike redes gee om in Christus te glo. Ons moet gesonde verhoudings modelleer en saam met hulle groei. Ook moet ons gesonde geloofsritmes aankweek wat ons gedurig saam met hulle in ons huise en in ons geloofsfamilies beoefen.

Die Bybel dink nie in terme van ouderdom wanneer die uitleef van ons geloof ter sprake is nie. Daar bestaan nie Bybelse kategorieë soos “afgetrede Christene” of “tiener Christene” in die Bybel nie. Ons is nooit te jonk of te oud om vir die Here te leef nie. Ouderdom is nooit ‘n voorwaarde vir diens aan God nie. Abraham is byvoorbeeld eers op 75-jarige ouderdom geroep om ‘n nuwe roete vir God in te slaan. Jeremia kon nie wegkruip agter sy jeugdigheid toe hy as profeet geroep is nie.

Ons almal, jonk en oud, het een gesamentlike roeping, om elke dag vir Jesus te volg in alles wat ons doen. Die Heilige Gees is ewe veel aanwesig in ons almal. Ouer en jonger gelowiges dien dieselfde lewende God.

Daarom, laat ons nie die wysheid van die liefde in God en in mekaar vergeet nie. Laat ons, jonk en oud Bybelse leierskap openbaar deur ons vertroue in God wat liefde is te plaas eerder as in die beloftes van die sosiale media.

Mag ons nie doen wat ons dink reg is in ons eie oë nie, maar altyd mekaar en ons eie optrede meet aan Goddelike standaarde, want daarin is die lewe in oorvloed. Mag ons mekaar en ons kinders vertel van die Here se wysheid, sodat ons as gemeenskap, nader al nader aan God wat liefde is, kan groei.

Rillers uit Rigters: Rigters 4, Jael en Sisera (en Jesus)

Rillers uit Rigters: Rigters 4, Jael en Sisera (en Jesus)
(lees Rigters 4 en Johannes 12:12-16)

Daar is verbysterende hoeveelheid ooreenkomste tussen die twee tekste wat ons so pas gelees het, want beide het met betrekking tot die genre dieselfde bedoeling. Kom ons kyk net eers weer na die twee verhale, eer die verhaal van Jael in Rigters 4 en dan die van Jesus in Johannes 12.

Indien ‘’n mens die boek Rigters van hoofstuk 1 tot en met 21 deur lees, klink dit vir jou soos ‘’n gekrapte CD. Dit is oor en oor dieselfde ou storie. Die Israeliete maak droog. Die Here gee hulle oor. ‘’n Rigter kom en help met die uitkoms. En kort daarna word alles weer van vooraf herhaal.

Wat is Rigters 4 gebeur, is dat koning Jabin se generaal, Sisera, die Israeliete vir twintig jaar lank verdruk. Hoe kry hy dit reg? Deur middel van tegnologie. Perde en strydwaens op die vlaktes was baie beter as Israeliete op donkies.

Met hierdie situasie in gedagte word die volgende rigter met die naam Debora aan ons voorgestel. Onthou Rigters 11 en Rigters 19? Is julle nie ook verras om nou ‘’n vrou in so ‘’n leiersposisie te sien nie? As rigter gee Debora dan ook raad. Sy sê vir Barak hy moet optrek teen Sisera en hy sal wen. Barak sê hy sal dit net doen as Debora saamgaan en sy stem toe in.

Onthou, hierdie is ‘’n parodie. Hier is waar die mense om die kampvuur reeds begin lag. Die Israeliete gaan oorlog toe en ‘’n vrou gaan die eer kry. En daar hardloop die generaal met nege honderd ysterstrydwaens wat deur almal gevrees word die berge in. Kan jy jou indink hoe ‘’n Israelitiese pa hierdie storie aan sy kinders sit en oorvertel om die kampvuur. Nege honderd ysterstrydwaens word net so gelos en al die manskappe hardloop die berge in, hoekom, omdat daar ‘’n vrou met die naam Debore aankom. Snaaks.

Jael, ‘’n ander vrou, sien vir Sisera hardloop en nooi hom om in haar tent te kom skuil. En nog ironie kom na vore. Net soos Barak te min vertroue in ‘’n vrou gehad het, het Sisera teveel vertroue in ‘’n vrou geplaas en aanvaar daarom Jael se uitnodiging.

Wanneer Sisera vas slaap in Jael se tent, slaan sy met ‘’n hamer ‘’n tentpen teg deur sy slaap sodat sy hom in die grond vasslaan. Die vrou met die hamer en die tentpen in haar hand, die vrou wie se klere vol rooi bloed spatsels is, sy kry die eer vir die oorlog.

Gegewe die kultuur van die tyd, die plek, die rol van vroue en die krag van generaal Sisera, word koning Jabin en Sisera en sommer ook generaal Barak bietjie belaglik gemaak.

In hierdie hoofstuk word rolle van mag en geslag omgekeer.
o ‘’n Vrou, nie ‘’n man nie, kry die eer.
o ‘’n Onbekende boervrou wat nie eens regtig deel van Israel was nie, kry die eer.
o Die mense wat op bruin donkies ry, dit wil sê die swakker, onwaarskynliker groep, wen die oorlog; nie die mense met die negehonderd ysterstrydwaens nie.

Hierdie verhaal is grotendeels ‘’n soort parodie op die swak leierskap van die dag. En die kinders rondom die kampvuur lê op die grond soos hulle lag teen die tyd.

Jesus reis van Betanië af waar Hy by Marta, Maria en Lasarus gekuier het en Maria Hom met olie gesalf het, na Jerusalem vir die Paasfees. Jesus reis op ‘’n donkie. Die donkie is die teken van nederigheid en vrede.

Daar is verwag dat die Verlosser-Messias van Israel iemand sou wees wat op ‘’n perd sal ry en die Romeinse onderdrukkende juk kom afgooi. Maar nee, Jesus ry op ‘’n donkie en stel dit duidelik dat Hy nie kom om ‘’n gewelddadige opstand te lei nie. Nee, Hy is hier om die teenoorgestelde te doen.

Die eerste hoorders en lesers van die storie het geweet en besef dat Jesus wat op ‘’n donkie uit die Ooste kom ‘’n blatante parodie is op Pilatus wat op sy perd uit die Weste kom. Jesus is hier besig om ‘’n grap van die onderdrukkende heersers van die te maak. Jesus is die hofnar.

As ons Johannes 12 met Rigters 4 vergelyk, sien ons hoe die onwaarskynlike heldin wat die spyker inslaan, die eer kry. In Johannes is dit die onwaarskynlike held in wie se hande die spykers geslaan word, wat die eer kry. In Johannes skyn Jesus se glorie nie, nee, dit bloei. In beide hierdie verhale is dit die onwaarskynlike persoon wat die glorie of eer kry en is daardie eer terselfdertyd ‘’n ontbloting van die bestel waarin hulle hulself bevind.

Wat vir die wêreld na onsin lyk, is God se wysheid (1 Kor. 1).

Vir elke riller uit Rigters het ons drie letters gehad, eers B, (benoem, bewusmaking, besweer), toe L (luister, leierskap, liefde) en nou is dit J vir Jael, Jesus en Jy.

Ons onthou vir Jefta en sy dogter wat geoffer is en ons sê weer dat sulke vreeslike dinge benoem moet word, as dit gebeur. Ons sê dus dit het gebeur en werk dan met bewusmaking. En ons druk deur wanneer ons dit ook besweer. Nooit weer mag so iets gebeur nie.

Ons onthou ook die vlees wat in Rigters 19 woord geword het. Die opgesnyde lyf van die Leviet se byvrou. Ons sê dat ons weet ons moet praat, maar dat ons dit luisterend moet doen en seker moet maak dat ook die stil stemme saamgesels. Ons weet ook ons het goeie leierskap daarvoor nodig, wat die gesprek kan fasiliteer. En ons kan net praat indien ons dit in liefde doen.

Hier aan die einde van die Rillers uit Rigter reeks ontdek ons ‘’n hofnar, of eerder drie hofnarre: Daar was Jael, daar was Jesus en nou is dit die voortsetting van daardie verhale in vandag se tyd.

Soos Jael die mense met die ysterstrydwaens en perde verslaan en so die eer gekry het, so ry Jesus teenoor Pilatus in Jerusalem in op ‘’n donkie. Die onwaarskynlikes kry die eer.
• Jesus ontbloot die wêreld van geweld, mag en onderdrukkende strukture.
• Jael se optrede ontbloot ‘’n leierskap lose chaotiese situasie.
• En vandag in Suid-Afrika word Christene opgeroep om ook op donkies te klim, om teen die mag en geweld van vandag op ‘’n donkie agter Jesus aan te ry. Die kan is dat jy sodoende vir Pilatus op sy perd tegemoet kan tegemoet ry.

Wat beteken dit prakties om op donkies te klim ten opsigte van die tema “Christenskap en woede”?

Wanneer geweld deel van die kultuur van ‘’n nasie word, wanneer korrupsie endemies word en mense begin moedeloos word oor sake soos leierskap, is dit moeilik om in sulke tye nie deel van die kultuur van geweld en korrupsie te word nie. Dit is moeilik om nie oor sulke dinge stil te bly nie en jy mag dalk soms soos ‘’n nar voel. Maar wanneer jy gewoon nie saamgaan met die stroom nie, sit jy alreeds op ‘’n donkie wat reguit tussen ‘’n trop perde en strydwaens inry. Wanneer mense benoem en bewus maak en besweer en op ‘’n spesifieke wyse praat, dan gaan ons vir die wêreld soos narre lyk.

Jael se verhaal wys ons iets daarvan. Jesus stel dit voor. Deur die eeue heen was daar volgelinge van die Man op die donkie. Aan die einde van hierdie reeks oor die Rillers uit Rigters neem die parodie van Rigters 4 ons na ‘’n Man op ‘’n donkie wat binne ‘’n wrede wêreld vir ons kom sê: “Volg My!”.

Rillers uit Rigter: Rigters 19, Die Leviet en sy byvrou.

(hersien verlede week se Rigters 11: benoeming, bewusmaking, beswering)

Vanaand vraag waarmee ons vanaand gaan worstel, met die hulp van Rigters 19 is: Hoe praat ons as ons kwaad is en hoe kan ons praat wanneer ons kwaad is?

(lees die hele Rigters hoofstuk 19 regdeur)

Rigters 19 eindig met die sin “Ons moet praat!”. Woede kom baie vinnig in ons op en jy wil die Leviet en sy gasheer sommer ‘’n vuishou gee, om nie te praat van die pa van die vrou daar in Bethlehem nie.

Rigters 19 vertel ons van uiterstes en veral uiterstes in mag.

Die man was meer as die normale man, hy was ‘’n Leviet. Verder woon hy in Efraim in die Noorde.
Die vrou was minder as die normale vrou, sy was ‘’n byvrou en sy kom van Bethlehem in die Suide.
Die tafel is gedek vir misbruik.

Die is soos om te sê: Die man was ‘’n bekende prokureur van ‘’n gegoede woonbuurt en sy vrou ‘’n kassier by ‘’n algemene handelaar in ‘’n woonbuurt waar die water en plastiek sakkies ewe veel in die strate is.

Sy loop toe van haar gegoede man af weg en gaan terug na haar ouerhuis in Bethlehem. Haar man is toe agter haar aan, maar let wel: eers ‘’n jaar en vier maande later… By sy aankoms in Bethlehem ontvang sy vrou se pa hom ook besonders gasvry. Dit is opmerklik hoe lekker die twee manne saam kuier.

Dan kom die vreeslike wrede deel van die verhaal. ‘’n Bende omsingel die huis waarin hulle tuisgaan op pad terug na Efraim en wil die Leviet vir ‘’n homoseksuele bendeverkragting hê. Sy gasheer bied egter sy eie dogter en die Leviet se byvrou aan, maar terwyl hulle nog stry oor die saak, stamp die Leviet sy byvrou by die deur uit.

Dieselfde vrou wat hy nou net in Bethlehem gaan haal het, stamp hy uit tussen die bende. En so word sy aangebied as objek vir misbruik in die bendeverkragting.

In vers 27 staan daar: “Toe haar man die môre opstaan en die huis se deur oopmaak om verder te reis, lê die vrou, sy byvrou, in die deur met haar hande op die drumpel.”

Ten spyte van alles wat gebeur het die vorige nag het hy wat die Leviet is kans gesien om te gaan slaap! Hy val amper oor haar op die drumpel van die huis toe hy verder wil reis. En boonop sê hy toe vir haar: “Staan op dat ons kan vertrek.”

Een van die bekendste en mooiste uitdrukkings in die Bybel kom voor in Johannes 1:14: “En die Woord het vlees geword…”. In Rigters 19 word die woord nie vlees nie, maar die vlees word woord. Suid-Afrika lê besaai met hierdie soort woorde – met die liggame van meisies en vroue wat bedoel is as woorde. Al die geweld en misdaad wat aan ons mense gedoen word, is ‘’n oproep, ‘’n woord.

Maar jy mag dalk nou vanaand gemaklik sit met jou koppie koffie en vra: “Wat het hierdie storie met my te doen? Ek het nie aan enige bende verkragtings, moorde of verminkings van lyke deelgeneem nie.”.

Op so ‘’n reaksie vra ek: “Wat is erger?”
• ‘’n Bende wat die vrou verkrag?
• Of haar man wat veilig binne-in die huis bly tot die volgende oggend en nie waag om voor sonop die deur oop te maak nie?
• ‘’n Bende wat die vrou verkrag?
• Of die gasheer wat sy eie dogter ook aanbied, maar self veilig binne bly?

Wat is erger? Die oortreder of die een wat daaroor stilbly?

Die boodskap vanaand is die eenvoudigste, maar ook die moeilikste van alle boodskappe. Die storie sê reguit dat ons nie oor sulke dinge mag stilbly nie, nee, soos vers 30 sê: “Ons moet daaroor praat!”.

Godsdiens het ook te doen met die dinge waaroor ons nie wil praat nie. Godsdiens het te doen met dinge soos geweld, molestering van kinders, aborsies, verkragtings, ongelukkige huwelike en kinders wat ander kinders spot en terg. En daarmee saam het godsdiens te doen met praat – praat oor wat gebeur het en oor wat ons kan doen om dinge beter te maak.

Rigters 19 sê: “Praat!”.

En nou, weer die vraag, hoe praat ek as ek kwaad is?

Die drie B’s van Rigters 11 (benoeming, bewusmaking, beswering) word nou opgevolg deur drie L’e (luister, leierskap, liefde).

Luister.

Die dogter van die gasheer is stil. Die Leviet se byvrou is stil. Die broosste mense in die teks kry nie ‘’n spreekbeurt nie. Selfs die kneg van die Leviet kry ‘’n spreekbeurt, maar geen vrou kom ooit aan die woord in hierdie lang hoofstuk nie.

Net soos ons na die teks luister, moet ons ook na ons samelewing luister. Wie praat en wie praat nie? Ons kan net begin praat as die stil stemme ook ingenooi is. Die magteloses se stemme moet saam met die sterker stemme gehoor word. Slegs dan kan “om te praat” enigsins sinvol wees.

Leierskap.

Hoofstuk 19 begin: “Toe die volgende gebeurtenisse plaasgevind het, was daar nog nie ‘’n koning in Israel nie.” Hoofstuk 21 sluit af met: “In daardie tyd was daar nog nie ‘’n koning in Israel nie en elkeen het gedoen wat reg is in sy eie oë.” Hoofstuk 19 tot 21 kan as ‘’n eenheid gesien word en dit word begin en afgesluit met ‘’n opmerking oor leierskap.

In die lig van Rigters 19 sien ons goeie leierskap is nodig voordat mense wat kwaad is, kan begin praat. Dit is ook ‘’n baie spesifieke soort leierskap wat nodig is, want dit moet leiers wees wat sal help om die gesprek oop te hou. Leiers wat kan help dat al die stemme ‘’n beurt kry om te gesels. Leiers wat nie bang is nie, maar die moeilike onderwerpe aanvat en die gesprek stimuleer.

Liefde.

Die waarheid mag slegs in liefde gepraat word. Dit beteken nie jy gaan nie benoem, bewusmaak en besweer nie, inteendeel. Jy gaan, maar jy mag dit net in liefde doen, hoe moeilik dit ook al is. Rigters 19 sê ons mag nie stilbly wanneer die hulpeloses onder ons seerkry nie. Nee, ons moet praat.

Wanneer daar gepraat word, moet dit luisterend na die stil stemme wees, in die nabyheid van goeie leierskap en altyd in liefde. Wanneer daar dinge gebeur wat ons kwaad maak, mag ons kwaad word en moet ons nie stilbly nie, maar ons moet luisterend, met leierskap en in liefde praat.

(geleentheid vir dankoffer)
Gaan die wêreld tegemoet en luister na die stil stemme wat die minste gehoor word.
Gaan die wêreld tegemoet en wees ‘’n leier daar waar God jou in sy koninkryk geplaas het.
Gaan die wêreld tegemoet en praat die waarheid in liefde.
Gaan nou en onthou dat jy geroep is om ‘’n verskil te maak.